Strategi Pengembangan Umkm Berbasis Ekowisata Dalam Meningkatkan Pendapatan Masyarakat

Abstract

This study aimed to analyze the development strategies of Micro, Small, and Medium Enterprises (MSMEs) based on ecotourism in enhancing community income at Bale Mangrove Tourism, Jerowaru Village, Jerowaru District, East Lombok Regency. The study employed a qualitative approach with a case study design, involving MSME actors, tourism managers, and local communities as informants. Data were collected through interviews, observations, and documentation, and were then analysed descriptively. The findings indicated that MSME development strategies were implemented through improving product quality, strengthening entrepreneurial capacity, promoting through digital platforms, fostering collaboration with tourism managers, and utilizing environmental potential as the main attraction. Supporting factors for development included favourable natural conditions, government support, collaboration with tourism managers, and community participation. Meanwhile, the challenges encountered consisted of limited capital, lack of product innovation, and suboptimal market access. The strategies implemented had proven to generate positive impacts on increasing community income, as evidenced by the growth in the number of MSMEs, the increase in business turnover, and the creation of new job opportunities

Keywords

MSMEs, Ecotourism, Development Strategies, Community Income, Bale Mangrove Jerowaru

License

Copyright (c) 2026 Dewi Lestari, Muhamad Ali, Muhamad Juaini, Qurratul Aini, Nadi Atma Sholihah

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

semua jurnal ini menjadi tanggung jawab penuh penulis, CIRCULAR memberikan akses terbuka kepada siapapun agar informasi dan temuan pada artikel bermanfaat bagi semua orang, CIRCULAR dapat diakses dan diunduh oleh siapapun tanpa dipungut biaya sesuai dengan lisensi creative common yang digunakan.

References

Astriana,iB.iH.,iLarasati,iC.iE.,i&iDamayanti, iA. iA. i (2020). iPengembangan KawasaniEkowisataiMangroveidiiPantaiiiLabu Sawo,iiDesaiiPenyaringi, sumbawai” iJurnaliAbdiiInsanii7(1),i14-18.

Astuti,D.iP. (2020). iPengembanganiUMKMiBerbasisiEkowisataidiiKawasan PantaiiWediombo,iiGunungkidul.iiJurnaliPengabdianiMasyarakat,i5(2), 101-110i

Azwari,iL.iR.,iFathurrahim,iF.,i&iYulendra,iL. i (2023).i"StrategiiPengembangan iEkowisataiMangroveiDiiDestinasiiWisataviBaleviiiMangroveivvidengan AnalisisiSwotidiiDusuniPotoniBakoiDesaiJerowaruiKecamataniJerowarui KabupateniLombokiTimur. iJournaliofiResponsibleiTourism,i3(2),i725-736.i

Fatma,iR.i(2019).iStrategiipengembanganiiiusahaiimikroiikeciliidaniiiimenengah (UMKM)iberbasisiiekonomiiiikreatifidalamiimeningkatkaniiiipendapatan ekonomiimasyarakat: istudiikasus: itahui151iAiKelurahaniAbianiTubuhi KotaiMatarami(Doctoralidissertation,iUINiMataram).

IiKetutiAriaiDarmawan,iIsmawat,iSubhaniPurwadinataii“StrategiiiiMeningkatkan PerekonomianiMasyarakatiMelaluiiPengembanganiiEkowisataiiMangrove diiiKabupateniSumbawa”,i2023

IswaraiUrianingsih,iR.i(2023).iEfektivitasiiUsahaiMikro,iKeciliiiDaniiiMenengah (umkm) MangroveiiDalamiiMeningkatkaniiPerekonomianiiMasyarakat Desajerowarui i(Doctoralidisseration, iUINiMataram).i

Mulyani,iS.i(2019).iStrategiiiiPengembanganiiiUMKMiiiidalamiiiiiiMendukung EkowisataiiBerbasisiiMasyarakatiidiiiiDesaiiiEkowisataiiiiiNgelanggeran. JurnaliEkonomiiPembangunan, i17(1), 45-53.i

Munawir,iMunawir,ietial.i“STRATEGIiiiPENGEMBANGANiiiUSAHAiMIKRO KECILiiDANiiiMENENGAHi i(UMKM)iDIiiDESAiiKALENAiiKIRI KABUPATENiiLUWUiiTIMUR.”iiPomaiJurnal 2.2 (2025):121-135.

Purnomo, A., Safitri, D., & Maulana, R. (2022). Ekowisata Sebagai Penggerak UMKM Lokasi di Kawasan Pesisir. Jurnal Ekonomi dan Pembangunan Daerah , 8(1), 45-54

Yuniati, I Gede Murdana “Strategi Pengembangan EkowisataiiBaleiiMangrovei DalamiiMeningkatkaniiJumlahiiiKunjunganiiWisatawaniidiiiDusuniPoton Bako,iJerowaru,iLombokiTimur”,i2024

Issue: Vol. 4 No. 2 (2026): CIRCULAR (Jurnal Pendidikan Sosial dan Ekonomi)

How to Cite

Similar Articles

11-19 of 19

You may also start an advanced similarity search for this article.